Rib and Sea

Επιμέλεια : Ιωσήφ Παπαδόπουλος.

Μία μόνο ηλιόλουστη και απάνεμη ημέρα μάς έκατσε όλον αυτόν τον καιρό που μείναμε στην Αστυπάλαια και κατάλαβα ότι έπρεπε να βιντεοσκοπήσω όσο πιο πολλά χωρούσαν στην κάμερα και στο drone μέσα σε λίγες ώρες. 

Το "μακρινό" Μέσα Βαθύ έμοιαζε να είναι απλησίαστο, δεδομένων του μεγάλου αυτοκινούμενου και του χωματόδρομου απ' το Έξω Βαθύ μέχρι τη θάλασσα. Αδιανόητο μου φαίνεται πώς γίνεται ο δρόμος απ' τη Χώρα μέχρι τη Μαλτεζάνα και το Έξω Βαθύ (19 περίπου χιλιόμετρα) να είναι άψογα αλφαστοστρωμένος, και τα τελευταία 2 χιλιόμετρα μέχρι το Μέσα Βαθύ να είναι στενός χωματόδρομος! Όλα έχουν βεβαίως την εξήγησή τους και βασίζονται στην κακομοιριά μας, τόσο από την πλευρά της διοίκησης όσο, κυρίως, από την πλευρά του Ελληναρά στην προκειμένη περίπτωση. Πού να σας λέω τώρα. Πάντως, όπως μου είπε ο δήμαρχος του νησιού Νίκος Κομηνέας, το τμήμα αυτό του δρόμου θα ολοκληρωθεί σύντομα. Προσωπικώς δεν είμαι πολύ αισιόδοξος. Ίδωμεν...

Στο μοναδικό μαγαζάκι που ακουμπά τα πόδια του στη θάλασσα, η ταβέρνα-ουζερί "Γαλήνη" της οικογένειας Μαρινάκη, έμεινε πια μόνη της η μοναχοκόρη τής κυρα Σταυρούλας, εκείνης της υπέροχης γιαγιάς που είχαμε συναντήσει τις άλλες δύο φορές που είχαμε επισκεφτεί το Μέσα Βαθύ, και έφυγε για το μεγάλο ταξίδι πριν από λίγους μήνες. 

Η Μαρία Μαρινάκη είναι μια απίστευτη γυναίκα που, εκ πρώτης όψεως, μοιάζει απόμακρη και απότομη στις αντιδράσεις της, ιδίως τις ημέρες της φούριας του καλοκαιριού όταν αρκετοί ξένοι επισκέπτες καταφθάνουν στο γραφικό ταβερνάκι για το μεσημεριανό φαγητό. Τους βάζει όμως σε τάξη η Μαρία με πινακίδες και παντομίμα που τους κατευθύνoυν προς το παράθυρο του self service, τα σκεύη και τα μαχαιροπήρουνα, τα ποτήρια, το ψυγείο με τις μπύρες και τα αναψυκτικά.

Το ταβερνάκι λοιπόν, όπως καταλάβατε, είναι εντελώς self service αφού η Μαρία είναι μόνη της στην κουζίνα για την εκτέλεση των παραγγελιών. Το μέρος πάντως είναι μαγικό! Δανείζομαι ένα όμορφο άρθρο του travel.gr για να σας δώσω μια εικόνα του πανέμορφου αυτού τόπου στον οποίο οι κακές καιρικές συνθήκες δεν μας επέτρεψαν να μείνουμε περισσότερο.

"Το Βαθύ βρίσκεται σε ένα τοπίο διαφορετικό από εκείνο του πολυσύχναστου δυτικού τμήματος της Αστυπάλαιας. Το ανάγλυφο εδώ είναι αδρό, χαρακτηριζόμενο από άγρια ομορφιά, με τον οικισμό να απλώνεται γύρω από έναν γραφικό όρμο με γαλανά νερά και στενό στόμιο (μόλις 50 μέτρα), το οποίο περιορίζει αρκετά την είσοδο της θάλασσας. Ως αποτέλεσμα, μοιάζει με λιμνοθάλασσα. Εντύπωση που ενισχύεται και από το ότι υπάρχει αρκετή βλάστηση για τα βραχώδη δεδομένα του γύρω περιβάλλοντος: αρμυρίκια, σκίνα, καθώς και φίδες (βραχύσωμοι κέδροι).

Ιδιαίτερο είναι πάντως και το ίδιο το Βαθύ σαν οικισμός, από την άποψη ότι δεν είναι ενιαίος, αλλά «σπασμένος» σε δύο ξεχωριστά τμήματα. Ακριβώς στον μυχό του κόλπου, δηλαδή, θα συναντήσετε το Μέσα Βαθύ, περιτριγυρισμένο από λίγα καλλιεργήσιμα χωράφια, αμπέλια και δέντρα. Πάνω του δεσπόζει η εκκλησία της Αγίας Άννας –η θέα από εκεί είναι καταπληκτική. 

Το Έξω Βαθύ, πάλι, βρίσκεται στην είσοδο του όρμου, όπου υπάρχει και μικρή σκάλα για να δένουν τα καΐκια. Στα περίχωρα, επίσης, θα δείτε και την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη. Το λιμανάκι που διαμορφώνεται εδώ είναι φυσικά προστατευμένο από τους ισχυρούς ανέμους του Αιγαίου, οπότε το καλοκαίρι το επισκέπτονται αρκετά ιδιωτικά σκάφη.

Αν και παλιότερα το Βαθύ είχε αρκετό πληθυσμό ώστε να διαθέτει και δικό του δημοτικό σχολείο, σήμερα έχει μόλις 10 μόνιμους κατοίκους. Αυτή η εικόνα, σε συνδυασμό με την απομόνωσή του από την υπόλοιπη Αστυπάλαια, το έχει αφήσει τουριστικά αναξιοποίητο, παρότι δίνονται περιθώρια για κάτι τέτοιο: η παραλία μπροστά από το Μέσα Βαθύ, λ.χ., προσφέρεται για μπάνιο –με την προϋπόθεση βέβαια ότι θα φροντιστεί περισσότερο.Με τη σειρά του, αυτό σημαίνει ότι στο Βαθύ δεν υπάρχει δυνατότητα διαμονής, ούτε καν με τη μορφή ενοικιαζόμενων δωματίων. Ακόμα κι έτσι, πάντως, παραμένει μια πολύ ωραία ημερήσια εκδρομή για τον επισκέπτη της Αστυπάλαιας που θέλει να δει κάτι διαφορετικό από το υπόλοιπο νησί, έχοντας ως έδρα του τη Χώρα. Φτάνοντας άλλωστε ως εδώ θα συνειδητοποιήσετε ότι, πέρα από τις φυσικές ομορφιές, υπάρχει και κάμποση ξεχωριστή ιστορία, καθώς κι ένα υπέροχο ταβερνάκι.

Παρά τη σημερινή απομόνωση της περιοχής, η αρχαιολογική έρευνα έχει φέρει στο φως σημαντικά ευρήματα, τα οποία δείχνουν ότι υπήρχε κατοίκηση ήδη από την προϊστορική εποχή. Βραχογραφίες με αναπαραστάσεις πλοίων, αλλά και ταφές μέσα σε κεραμεικά σκεύη (εγχυτρισμός) φτιάχνουν μια αφήγηση συνέχειας από τη Νεολιθική εποχή στον περίφημο Κυκλαδικό Πολιτισμό, στη σφαίρα του οποίου φαίνεται ότι είχε βρεθεί και η Αστυπάλαια. Όλα δείχνουν, δηλαδή, ότι κατά το 3000 π.Χ. το Βαθύ εντασσόταν στην επικράτεια ενός σημαντικού οικισμού, ο οποίος είχε την ακρόπολή του στο ακρωτήριο Ελληνικό.

Η τοποθεσία συνέχισε να κατοικείται και στην αρχαιότητα, επιφυλάσσοντας μεγάλες εκπλήξεις για την έρευνα. Σύμφωνα με τον Ανδρέα Βλαχόπουλο –αναπληρωτή καθηγητή αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων– το Βαθύ φιλοξενεί κάποια από τις αρχαιότερα ευρήματα ερωτικού περιεχόμενου στην ιστορία. Στο λεγόμενο «βράχο του Δίωνος» εντοπίζονται φαλλόμορφα χαράγματα, τα οποία πρέπει να θεωρηθούν προϊστορικά. Σε ένα άλλο σημείο, πάλι, κοντά στον ελληνιστικό πύργο, υπάρχει η δίστιχη επιγραφή του πρώιμου 6ου π.Χ. αιώνα «Νικασίτιμος οἶφε Τιμίωνα», χαραγμένη βουστροφηδόν, να μαρτυρά ότι η περιοχή με την εξαιρετική θέα στον κόλπο ήταν τόπος συνεύρεσης δύο εραστών. Η είδηση έκανε διεθνή αίσθηση όταν αποκαλύφθηκε πριν μερικά χρόνια (2014), με τη βρετανική εφημερίδα Guardian να φιλοξενεί ειδικό ρεπορτάζ.

Κατά το 350 π.Χ., έπειτα, στο Ελληνικό υψώθηκε ορθογώνιος πύργος με στρατιωτικό χαρακτήρα, πιθανότατα μακεδονικών συμφερόντων. Οικισμός συνέχισε να υπάρχει και κατά τα ρωμαϊκά χρόνια, αλλά και κατά την περίοδο που η Αστυπάλαια περιήλθε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Η ερήμωση ξεκινάει μετά τον 11ο αιώνα.

Οι ρίζες του σύγχρονου Βαθιού χάνονται στο νεότερο παρελθόν, όταν σταματά η αποκλειστική χρήση της γύρω περιοχής για βοσκοτόπια. Το 1950 η καλή ποιότητα του ασβέστη της ανατολικής Αστυπάλαιας οδήγησε στην εγκατάσταση μιας ασβεστοκαμίνου στο Ελληνικό, ενώ μία ακόμα ανάλογη επιχείρηση εμφανίστηκε στο Μέσα Βαθύ την περίοδο 1967-1968. Χάρη στις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ο πληθυσμός αυξήθηκε και για ένα διάστημα το χωριό χρειάστηκε να αποκτήσει και δικό του δημοτικό σχολείο, όπως ειπώθηκε και πιο πάνω. Αλλά η Πετρελαϊκή Κρίση του 1973 και η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου κατέστησε ασύμφορες τις ασβεστοκάμινους, οδηγώντας σε οριστικό τους κλείσιμο το 1976.

Το Βαθύ φιλοξενεί ένα από τα τρία σπήλαια τα οποία διαθέτει η Αστυπάλαια –το επονομαζόμενο «του Δράκου» ή απλούστερα «Δρακοσπηλιά» και «Δρακοντόσπηλο», όπως συχνά το αποκαλούν οι ντόπιοι. Ξεκινώντας από τον οικισμό και κινούμενοι βόρεια της εκκλησίας Παναγιά του Θωμά μπορείτε να φτάσετε εκεί και πεζοπορώντας: θα σας πάρει περίπου 2 ώρες, χρειάζεται όμως να έχετε αρκετή σχετική εμπειρία, καθώς η διαδρομή διαθέτει δύσκολα σημεία. Ωστόσο η πρόσβαση στο ίδιο το σπήλαιο απαιτεί καΐκι (θα συνεννοηθείτε στο Βαθύ), καθώς το στόμιό του βρίσκεται στην απόκρημνη ακτή. Το σπήλαιο διαθέτει εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Φαίνεται μάλιστα να συνδέεται και με αρχαίες λατρευτικές δοξασίες, καθώς οι αρχαιολόγοι βρήκαν εκεί ειδώλια θεοτήτων, καθώς και αντικείμενα κατασκευασμένα από φαγεντιανή.

Ευχαριστούμε την εταιρεία "BLUE STAR FERRIES" που μας ταξίδεψε και πάλι στο Αιγαίο.

Πηγή : https://www.travel.gr/experiences/vathy-o-agnostos-galazios-ormos-tis-ast/